Bu Hafta Mask’ta, Nişanlanmanın Hükümleri Nelerdir? Nişanlıların Hangi Yükümlülükleri Bulunmaktadır? Evlenmeyi Gerçekleştirme Yükümlülüğü Nedir? Sadakat Yükümlülüğü Nedir? sorularına cevap vermiştik. linke tıklayarak o yazımıza ulaşabilirsiniz. Bugün ise Nişanlılığın Sona Erme Halleri, Haklı ve Haksız Sebeple Nişanı Bozma durumlarına göz atacağız.
NİŞANLILIĞIN SONA ERMESİ
- NİŞANLILIKTA SONA ERME HALLERİ
Nişanlılığın sona ermesinden, var olan ve geçerli bir nişanlanmanın sona ermesi anlaşılır. Ancak nişanlılığın varlığı ve geçerliliği için aranan şartlar gerçekleşmemişse, nişanlılığın sona ermesi anlaşılmaz. Onun yerine nişanlanmada hükümsüzlük söz konusu olur. Hükümsüzlük hallerinde ise Türk Medeni Kanunu’nun nişanlılığın sona ermesine ilişkin hükümleri uygulanmaz.
Geçerli bir nişanlılığın birkaç farklı şekilde sona ermesi halleri mevcuttur. Bunlar aşağıda incelenmiştir.
- EVLENME
- Nişanlıların Birbirleriyle Evlenmesi
Evlenme vaadinden bulunan nişanlıların bu vaadlerini yerine getirerek evlenmesi, nişanlılığın normal bir şekilde sona erme halidir. Bundan sonra taraflar arasında, başka bir aile hukuku ilişkisi başlar. Bu da EVLİLİKTİR.
- Nişanlılardan Birinin Bir Üçüncü Kişi İle Evlenmesi
Nişanlılardan birinin başka bir kişiyle evlenmesi halinde de nişanlılık sona erer. Ancak bu durumda nişan, başkasıyla evlenen nişanlı tarafından haksız bir şekilde bozulmuş olur. Buna bağlı olarak da nişanın bozulmasının sonuçları doğar.
- TARAFLARIN ANLAŞMASI
Taraflar, karşılıklı ve birbirine uygun olacak şekilde irade açıklaması sayesinde aralarındaki hukuki ilişkiye (aile hukukundan doğan) son verebilirler. Nitekim nişanlılığa sona verme de nişanlanmadaki gibi şekle tabi değildir. Karşılıklı ve birbirine uygun olması yeterlidir.
Tarafların anlaşarak nişanlılığa son verme durumlarında, ortada bulunan bir nişanlılığın bozulması olmayacağı için taraflar maddi ve manevi tazminat isteyemezler. Bununla beraber nişanın bozulmasına ilişkin tarafların anne ve babaları da tazminat isteyemezler. Bu tarz bir durumda ancak hediyelerin geri verilmesi istenebilir. (TMK 122)
- BOZUCU ŞARTIN GERÇEKLEŞMESİ
Bozucu şarta bağlı nişanlanmada, nişanlılık baştan itibaren kurulmuştur. Ancak ileriye yönelik kararlaştırılan bozucu şartın gerçekleşmesiyle nişanlılık kendiliğinden sona erer.
Nişanlanmanın başlaması ile şartın gerçekleşerek nişanlılığın bozulduğu an arasında, nişanlılığın genel hükümleri esas alınır. Bu arada bir nişanlılığın bozulması halinde, nişanı haklı sebeple bozan taraf Türk Medeni Kanunu’ndan doğan haklarını kullanır.
Ancak nişan, bozucu şartın gerçekleşmesiyle sona ermesi halinde, tarafların anlaşmasındaki gibi birbirlerine karşı herhangi bir maddi/manevi tazminatta bulunamazlar ve sadece hediyelerin geri verilmesini isteyebilirler.
- EVLENMENİN İMKANSIZLAŞMASI
Nişanlılardan biri ölünce ya da gaiplik kararı alınınca nişanlılık sona erer. Bununla beraber evlenmenin sona erdiği durumlarda da nişanlılık sona erer. Cinsiyet değiştirmek buna örnek verilebilir.
- KESİN BİR EVLENME ENGELİNİN MEYDANA GELMESİ
Nişanlıların evlenmesine imkan bırakmayacak kesin bir evlenme engelinin sonradan ortaya çıkması durumunda nişanlılık kendiliğinden sona erer. Buna örnek olarak nişanlılardan birinin iyileşmeyecek şekilde akıl hastası olması ya da nişanlılardan birinin diğerini evlat edinmesi halleri verilebilir.
- NİŞANI BOZMA
Nişanlılardan biri, nişanlılık ilişkisine bir taraflı irade açıklaması ile son verebilme imkanına sahiptir. Nişanı bozma, açık bir şekilde irade açıklaması ile olabileceği gibi örtülü bir irade açıklamasıyla da olabilir. Nişanlılığın bu şekilde tek taraflı olarak sona erdirilmesine, nişanlanmadan dönme ya da nişanın bozulması denmektedir.
Nişanın bozulma anı, nişanlılar arasında yüz yüze olacak şekilde gerçekleşmişse o an itibariyle; hazır olmayan nişanlılar arasında yüz yüze yapılmamışsa, nişan bozma beyanının diğer nişanlıya ulaşması anında bozulmuş olur. Nişanı bozmanın söz konusu haline gelebilmesi için, öncelikle geçerli bir nişanlanmanın bulunması gerekir. Aksi halde arkadaşlık ilişkisinin, flört ilişkisinin hatta evlenme iradesi olmadan birlikte yaşamanın evlenme vaadi anlamına gelmeyeceği için nişan sayılmaz. Bu sebeple bu durumlarda nişanı bozma ve sonuçları uygulanmayacaktır.
Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar, nişanı bozma beyanının kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olması sebebiyle yasal temsilcilerinin rızası olmadan nişanı bozabilirler. Ayrıca yasal temsilcilerinin nişanı bozma yetkileri de yoktur.
Nişan bozma beyanı ile kesin olarak sona erer. Nişan bozulduktan sonra, bu karardan dönülmesi mümkün değildir. Ancak taraflar nişanı bozduktan sonra birbirlerine tekrar evlenme vaadinde bulunmaları halinde bu nişanı bozmadan dönme değil, yeni bir nişanlanma olmaktadır.
Nişanın bozulması ilke olarak haklı bir nedene dayanmaktadır. Ancak bu demek değildir ki, haklı sebep dışında nişan bozulamaz. Nişanı bozmak isteyen nişanlı, haklı bir nedeni bulunmasa dahi, nişanı bozma hakkına sahiptir. Kendisine bu yetki tanınmıştır. Bu yetki, nişanın aslında evlenmeye yönelik bir zorlama durumunun da olmadığının bir göstergesidir. Ancak bu yetkiyi haklı bir neden olmaksızın kullanan nişanlı, evlenme vaadini ihlal etmiş olur. Nitekim bunun sonucunda da tazminatla yükümlüdür.
Aşağıda nişanı bozmanın iki farklı durumu incelenecektir. Bunlar Nişanı Haklı Bir Sebep İle Bozma ve Nişanı Haksız Yere Bozma olarak ikiye ayrılmaktadır. Her iki durumda da nişan bozulur. Fark tazminat ödeme noktasında yükümlülüğün kimde bulunduğudur.
- HAKLI SEBEPLE NİŞANI BOZMA
Nişanlılığın devamı ve evlenmeyi, dürüstlük kuralı çerçevesinde bir taraftan beklenemez kılan sebepler nişanı bozmada haklı sebep oluşturur. Haklı sebep karşı tarafın kusurundan kaynaklanabileceği gibi her iki tarafın da kusurunun bulunmadığı hallerde de gerçekleşebilir.
Taraflardan birinin ekonomik durumunun iyice sarsılması, iflas etmesi; ilişkilerinde esaslı bir durumun ortaya çıkması, küçük kardeşin bakımını üstlenme zorunda kalma; şiddetli hayat felsefesi veya inanç ayrılığı, Nişanlanmadan önce var olan fakat diğer nişanlının bilmediği sebeplerin sonradan öğrenilmesi, diğer nişanlının devamlı ve ağır bir hastalığa yakalanması, evliliğin mutlulukla sonuçlanmayacağına ilişkin haklı inanç, karşı tarafın çok önemli tecrübesizliği, taraflardan birinin ailesinin ahlaken düşük olması nişanlının sık sık sarhoş olması, nişanlıya karşı pek kötü muamele, aldatma gibi durumlar haklı sebeple nişan bozmaya örnek gösterilebilir.
Nişanı bozan tarafın haklı sebebe dayanıp dayanmadığını, nişanı bozmak için gösterilen sebebin yeterli bir haklı sebep oluşturup oluşturmadığını ihtilaf halinde takdir yetkisi hâkime aittir. Hakim somut olayda, tarafların karşılıklı sosyal durumlarını çevrelerini, meslek ve mevkilerini değerlendirecek ve vardığı kanaate göre karar verecektir.
- HAKSIZ SEBEPLE NİŞANI BOZMA
Nişanlılardan birinin, haklı bir sebep olmaksızın ya da kendinden kaynaklanan bir sebeple nişanlılığa son vermesi, nişanın haksız bozulmasıdır. Bu durumda, haksız olarak nişanı bozan taraf diğer nişanlıya tazminat ödeme zorunda kalır.
SIKÇA SORULAN SORULAR
NİŞANLANMANIN SONA ERME HALLERİ NELERDİR?
– Nişanlılık 6 farklı şekilde sona erebilir. Bunlar:
– Evlenme
– Tarafların Anlaşması
– Bozucu Şartın Gerçekleşmesi
– Evlenmenin İmkansızlaşması
– Kesin Bir Evlenme Engelinin Meydana Gelmesi
– Nişanı Bozma
NİŞANLIM BENİMLE BERABERKEN BAŞKASIYLA EVLENEBİLİR Mİ?
– Evet evlenebilir. Nişanlılıkta taraflar her ne kadar birbirlerine evlenme vaadinde bulunmuş olsalar da nişanlılığın hukuki niteliğinde evlenmeye zorlama yoktur. Taraflar başkalarıyla evlenebilir. Somut olayda, taraflardan biri nişanlı iken başkasıyla evlenmesi halinde nişan haksız bir nedenle bozulmuştur. Bu sebeple haksız bir nedenle nişanlılığı bozan tarafın karşı tarafa tazminat ödemesi gerekmektedir.
NİŞANLIM TRAFİK KAZASINDA VEFAT ETTİ. NİŞANLILIĞIMIZ DÜŞTÜ MÜ?
– Evlenmenin imkânsız hale gelmesi durumunda, nişanlılık sona erer. Ölüm de evlenmenin imkânsız hale gelmesi durumlarından biridir. Kişi ölünce evlenemez. Bu sebeple nişan düşer.
NİŞANLIMDA SÜREKLİ AKIL HASTALIĞI OLUŞTU. NİŞANLILIĞA NE OLUR?
– Nişanlılıkta kesin bir evlenme engelinin meydana gelmesi halinde, nişanlılık sona erer. Sürekli Akıl Hastalığının oluşması da kesin bir evlenme engelidir. Bu sebeple nişan düşer.
NİŞANLIMA AYRILMAK İSTEDİĞİMİ SÖYLEMEDİM AMA UZUN ZAMANDIR HİÇ KONUŞMUYOR, GÖRÜŞMÜYORUZ. ARTIK NİŞANLI MIYIZ?
– Nişanlanma nasıl ki şekil şartına bağlı değilse aynı şekilde nişanı bozma da şekil şartına tabi değildir. Bu sebeple nişanı bozmanın bir usule uygun şekilde yapılmasına gerek yoktur. Aynı zamanda da nişanı bozmanın alenen yapılmasına gerek yoktur. Üstü örtülü ve kapalı bir şekilde de nişan bozulabilir. Önemli olan nişanı bozma iradesinin karşı tarafa belirtilmesi, gösterilmesidir.
Somut olayda uzun zamandır konuşmamak ve görüşmemek nişanı bozmaya ilişkin bir hareket ise ve karşı tarafça bu anlaşılmışsa nişanı bozma anlamına gelir. Yine de bir avukata danışılarak somut olayın anlatılarak çözümlenmesi en doğru çözüm olacaktır.
NİŞANLIM İFLAS ETTİ. BU NİŞANLANMAYI BOZMAK İÇİN BİR HAKLI SEBEP MİDİR?
– Her ne kadar ekonomik durumun sarsılması nişanı bozmak için haklı bir sebep olsa da, somut olayın tüm ayrıntılarıyla incelenmesi ve bir kanaat oluşturulması gerekmektedir. Bu tarz bir durumda avukata danışılması ve hukuki görüş alınması gerekmektedir.
NİŞANLIMIN SIK SIK SARHOŞ OLMASI NİŞANI BOZMADA HAKLI BİR SEBEP MİDİR?
– Sürekli alkol almak, sık sık sarhoş olmak, alkol probleminin bulunması tarzı durumlar nişanlı olan karşı taraf için nişanı bozmada haklı bir sebep oluşturur.
NİŞANLIMI ALDATTIM. HAKSIZ SEBEPLE NİŞANI BOZMA SEBEBİ MİDİR?
– Aldatma, karşı tarafın nişanı sona erdirmesinde haklı sebep olarak karşımıza çıkar. Bu noktada aldatan taraf, nişanlısına tazminat ödemek zorunda kalır.
Bu yazımızda, Nişanlanmanın Sona Ermesi Halleri Nelerdir? Anlaşarak Nişanlılık Bozulabilir mi? Evlenme İmkansızlaşırsa Nişan Sona Erer mi? Nişanı Bozma Nedir? Nişanlanmadan Dönme Nedir? Nişanlanmanın Sona Ermesinde Haklı Sebepler Nelerdir? Nişanlanmanın Sona Ermesinde Haksız Sebepler Nelerdir? Tazminat Hangi Hallerde Ödenir? sorularına cevap verdik. Her ne kadar detaylı bilgi aktarılmış olsa da Nişanlılık konusunda bir sorun yaşamanız halinde bir BOŞANMA AVUKATINA danışmanız haklarınızın korunması açısından kritik rol oynayacaktır. Detaylı Bilgi ve Danışmak İçin Bizimle İletişime Geçebilirsiniz!
