Bu hafta Mask’ta, Evlenmenin Şekil Şartlarını incelemiştik. linke tıklayarak yazımıza ulaşabilirsiniz. Bugün ise Evlenmenin Yokluğu konusuna göz atacağız.
EVLENMENİN YOKLUĞU
Evlenmenin yokluğu, evlenmenin kurucu unsurlarının bulunmadığı hâllerde söz konusu olan ve evlenmenin hukuken hiç doğmamış sayılmasını ifade eden bir kavramdır. Bu durumda, evlenme hiçbir hukuki sonuç doğurmaz ve taraflar arasında herhangi bir hukuki bağ oluşmaz. Evlenmenin yokluğu, özellikle toplumun düzenini ve aile kurumunu korumak amacıyla geliştirilmiş bir kavramdır. Bu makalede, evlenmenin yokluğu kavramı detaylı bir şekilde incelenecek ve bu durumun hukuki sonuçları ele alınacaktır.
- KAVRAM
Evlenmenin yokluğu, Türk Medeni Kanunu’nda açıkça düzenlenmemiştir; ancak doktrin ve yargı kararları ile kabul edilen bir kavramdır. Yokluk hâlinde, evlenmenin varlığı hukuk düzeninde hiç kabul edilmez ve evlenme herhangi bir şekilde geçerli sayılmaz. Bu kavram, özellikle toplumun düzenini ve aile kurumunu korumak amacıyla geliştirilmiştir. Evlenmenin yokluğu, evlenmenin kurucu unsurlarının eksikliği hâlinde devreye girer ve evlenmenin geçerliliğini tamamen ortadan kaldırır.
- EVLENMENİN YOK SAYILDIĞI HALLER
- EVLENMENİN AYRI CİNSTEN KİŞİLER ARASINDA YAPILMAMASI
Evlenme, bir kadın ve bir erkek arasında sürekli bir hayat birliği kurmayı amaçlayan bir sözleşmedir. Aynı cinsten kişiler arasında yapılan evlenmeler, evlenme olarak kabul edilmez ve yoklukla maluldür. Bu tür evlenmelerde, evlenme memuru önünde irade beyanında bulunsalar bile, evlenmenin varlığı kabul edilmez. Aynı cinsten kişilerin evlenme girişimleri, yokluk sebebiyle hukuken geçersiz sayılır. Bu tür evlenmeler, birçok ülkede ve hukuk sisteminde geçersiz sayılmakta olup, evlilik birliğinin sadece ayrı cinsten kişiler arasında kurulabileceği kabul edilmektedir.
- EVLENMENİN YETKİLİ BİR EVLENME MEMURU ÖNÜNDE GERÇEKLEŞMEMESİ
Evlenmenin geçerli olabilmesi için, yetkili bir evlenme memuru huzurunda yapılması gerekmektedir. Evlenme memurunun yetkisiz olduğu bir yerde veya kişi önünde yapılan evlenmeler yoklukla maluldür. Bu durumda, evlenme hukuken hiç gerçekleşmemiş sayılır ve geçerli kabul edilmez. Evlenme memurunun yetkisiz olduğu bir durumda yapılan evlenmeler, evlenme işleminin hukuken geçerli olmasını engeller ve evlenmenin yokluğuna sebep olur.
- EVLENMENİN ZORLA VEYA TEHDİT ALTINDA YAPILMASI
Evlenme iradesinin özgür ve serbest bir şekilde beyan edilmesi gerekmektedir. Zorla veya tehdit altında yapılan evlenmeler, evlenme iradesinin sakatlanmış olması sebebiyle yoklukla maluldür. Bu tür evlenmelerde, evlenme iradesi özgürce beyan edilmediği için, evlenme hukuken geçerli sayılmaz. Zorla veya tehdit altında yapılan evlenmeler, tarafların evlenme iradelerinin sakatlanmış olması sebebiyle yoklukla maluldür ve hukuken geçersiz sayılır.
- EVLENMENİN SAHTE BELGELERLE YAPILMASI
Evlenme işlemlerinde kullanılan belgelerin sahte olması, evlenmenin yoklukla malul olmasına sebep olur. Sahte belgelerle yapılan evlenmelerde, evlenme işlemi hukuken geçerli kabul edilmez ve yokluk sebebiyle geçersiz sayılır. Evlenme işlemlerinde sahte belgelerin kullanılması, evlenmenin hukuken geçersiz olmasına ve yoklukla malul sayılmasına sebep olur.
- EVLENME EHLİYETİNE SAHİP OLMAYAN KİŞİLER ARASINDA YAPILMASI
Evlenme ehliyetine sahip olmayan kişiler arasında yapılan evlenmeler yoklukla maluldür. Evlenme ehliyetine sahip olmak, evlenmenin geçerli olabilmesi için gerekli bir şarttır. Evlenme ehliyetine sahip olmayan kişiler arasında yapılan evlenmeler, evlenmenin yokluğu ile sonuçlanır ve hukuken geçersiz sayılır.
- EVLENMENİN YOKLUĞUNUN HUKUKİ SONUÇLARI
Evlenmenin yokluğu hâlinde, evlenme hiçbir şekilde hukuki sonuç doğurmaz. Bu durumda, evlenme hiç gerçekleşmemiş sayılır ve evlenmenin tarafları arasında herhangi bir hukuki bağ oluşmaz. Evlenmenin yokluğu durumunda, tarafların medeni durumu değişmez ve evlenmenin getirdiği hak ve yükümlülükler doğmaz.
- MİRAS HAKKI
Evlenmenin yokluğu hâlinde, eşler arasında miras hakkı doğmaz. Yokluk sebebiyle geçersiz sayılan evlenmede, taraflar birbirlerine mirasçı olamazlar. Bu durumda, evlenmenin yokluğu sebebiyle eşler arasında herhangi bir miras hakkı doğmaz ve taraflar birbirlerine mirasçı olamazlar.
- NÜFUS KAYDI
Evlenmenin yokluğu durumunda, evlenme nüfus kayıtlarına geçirilmez. Taraflar, medeni durumlarında herhangi bir değişiklik olmadan, önceki medeni hallerini korurlar. Evlenmenin yokluğu sebebiyle, evlenme işlemi nüfus kayıtlarına geçirilmez ve tarafların medeni durumu değişmez.
- ÇOCUKLARIN DURUMU
Evlenmenin yokluğu hâlinde, evlilik dışı doğan çocukların durumu da etkilenir. Bu çocuklar, evlilik içinde doğmuş sayılmaz ve evlilik dışı çocuk statüsünde olurlar. Evlenmenin yokluğu sebebiyle, evlilik dışı doğan çocuklar, evlilik içinde doğmuş sayılmaz ve evlilik dışı çocuk statüsünde olurlar.
- EVLİLİK SÖZLEŞMESİNİN GEÇERLİLİĞİ
Evlenmenin yokluğu hâlinde, evlilik sözleşmesi de geçersiz sayılır. Evlilik sözleşmesi, evlenmenin geçerli olduğu varsayımı üzerine kurulduğu için, evlenmenin yokluğu hâlinde bu sözleşme de hukuken geçersiz olur.
- MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT
Evlenmenin yokluğu sebebiyle maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Evlenmenin yokluğu, taraflara maddi ve manevi zarar verebilir ve bu zararların tazmini talep edilebilir.
- EVLENMENİN YOKLUĞUNUN İSPATI
Evlenmenin yokluğu, genellikle mahkeme kararı ile tespit edilir. Yokluk iddiasında bulunan taraflar, evlenmenin kurucu unsurlarının bulunmadığını ispat etmekle yükümlüdür. Mahkeme, yokluk sebebini tespit ettiğinde, evlenmenin yokluğuna karar verir ve evlenmenin hukuken hiç gerçekleşmemiş sayılmasına hükmeder.
Evlenmenin yokluğunun tespiti için, yokluk sebebinin belirlenmesi gerekmektedir. Yokluk sebebi, evlenmenin kurucu unsurlarının eksikliği hâlinde ortaya çıkar ve mahkeme tarafından tespit edilir. Mahkeme, yokluk sebebini tespit ettiğinde, evlenmenin yokluğuna karar verir ve evlenmenin hukuken geçersiz sayılmasına hükmeder.
Sonuç olarak, Evlenmenin yokluğu, evlenmenin kurucu unsurlarının eksikliği hâlinde söz konusu olan ve evlenmenin hukuken hiç doğmamış sayılmasını ifade eden bir kavramdır. Yokluk hâlinde, evlenme hiçbir hukuki sonuç doğurmaz ve taraflar arasında herhangi bir hukuki bağ oluşmaz. Bu kavram, toplum düzenini ve aile kurumunu koruma amacı taşımakta olup, evlenmenin geçerliliği için gerekli şartlara uyulmaması hâlinde devreye girer. Evlenmenin yokluğu, mahkeme kararı ile tespit edilir ve yokluk sebebiyle evlenme hukuken geçersiz sayılır.
SIKÇA SORULAN SORULAR
EVLENMENİN YOKLUĞU NEDİR?
– Evlenmenin yokluğu, evlenme işleminin hukuken hiç meydana gelmemiş kabul edilmesi durumudur. Bu durumda, evlenme tamamen geçersiz sayılır ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaz. Yokluk hallerinde mahkeme kararı gerekmeksizin evlenmenin geçersiz olduğu kabul edilir.
EVLENMENİN YOKLUĞUNA NEDEN OLAN DURUMLAR NELERDİR?
Bu durumu 3 madde inceleyebiliriz.
- Ayrı cinsten olmayan kişiler arasında yapılan evlenme: Türk hukukuna göre evlilik, yalnızca ayrı cinsten kişiler arasında mümkündür. Aynı cinsten iki kişinin evlenmesi hukuken geçersizdir.
- Yetkisiz bir memur önünde yapılan evlenme: Evliliğin geçerli olabilmesi için nikahın evlendirme memuru yetkisine sahip bir kişi önünde gerçekleştirilmesi gerekir.
- Tarafların evlendirme memuru önünde bulunmaması: Evlilik işlemi sırasında iki tarafın da yetkili memur önünde hazır bulunması gereklidir. Temsilci aracılığıyla evlilik iradesi açıklanamaz.
YETKİSİZ BİR MEMUR ÖNÜNDE YAPILAN EVLENME DURUMUNDA NE OLUR?
– Yetkisiz bir memur önünde yapılan evlenme işlemi yok hükmünde sayılır. Bu tür evlenmeler, hukuken hiç gerçekleşmemiş kabul edilir ve herhangi bir hukuki sonuç doğurmaz.
CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİNİN EVLENMEYE ETKİSİ NEDİR?
– Türk Medeni Kanunu’na göre, cinsiyet değiştirme işlemi evli olmayan kişiler için geçerlidir. Evli bir kişinin cinsiyet değiştirmesi halinde evlilik kendiliğinden sona erer. Bu durum, evliliğin yokluğu ile karıştırılmamalıdır çünkü burada bir boşanma işlemi gereklidir.
YOK HÜKMÜNDE SAYILAN EVLENMELERİN HUKUKİ SONUÇLARI NELERDİR?
– Yok hükmünde sayılan evlenmeler, hukuken hiç gerçekleşmemiş kabul edildiği için bu tür evliliklerden doğan çocuklar, Medeni Kanun’un ilgili hükümlerine göre korunur ve bu çocuklar evlilik dışı doğmuş kabul edilir. Ancak, yok hükmünde sayılan evlenmelerden doğan çocukların velayet ve nafaka gibi hakları korunur.
EVLENMENİN YOKLUĞU İLE BUTLAN ARASINDAKİ FARK NEDİR?
– Evlenmenin yokluğu, evliliğin hiç gerçekleşmemiş sayılması anlamına gelirken, butlan ise evliliğin geçersiz olduğu ancak mahkeme kararıyla iptal edilmesi gerektiği durumlardır. Yoklukta evlilik kendiliğinden geçersizdir ve herhangi bir yasal işlem yapılmasına gerek yoktur. Butlan ise belirli nedenlerle mahkemede dava açılması ve mahkeme kararıyla iptal edilmesi gereken bir durumdur.
EVLENMENİN YOKLUĞU DURUMUNDA MAL PAYLAŞIMI NASIL OLUR?
– Evlenmenin yokluğu durumunda, evlilik yasal olarak hiç gerçekleşmemiş sayıldığından, evlilikten kaynaklanan mal paylaşımı gibi yasal haklar da doğmaz. Bu durumda, taraflar arasında sanki hiç evlenmemişler gibi mülkiyet hakları korunur ve her biri kendi malvarlığı üzerinde tam hak sahibi olur.
EVLENMENİN YOKLUĞU DURUMUNDA ÇOCUKLARIN DURUMU NE OLUR?
– Evlenmenin yokluğu durumunda, çocukların durumu Medeni Kanun hükümlerine göre belirlenir. Çocuklar, babaları tarafından tanınmışsa veya mahkeme kararı ile babalık tespiti yapılmışsa, baba ile çocuk arasında hukuki bağ kurulur. Anne ile çocuk arasında ise bu bağ doğumla birlikte kendiliğinden oluşur.
Bu yazımızda, Evlenmenin Yokluğu Nedir? Evlenmenin Yok Sayıldığı Haller Nelerdir? Evlenmenin Yokluğunun Sonuçları Nelerdir? Evlenmenin Yokluğu Nasıl İspat Edilir? Yetkisiz Memur Önünde Evlenme Gerçekleşir mi? Evlenmenin Yokluğu Durumunda Çocuğun Durumu Ne Olur? sorularına cevap verdik. Her ne kadar detaylı bilgi aktarılmış olsa da bu konuda bir sorun yaşamanız halinde bir BOŞANMA AVUKATINA danışmanız haklarınızın korunması açısından kritik rol oynayacaktır. Detaylı Bilgi ve Danışmak İçin Bizimle İletişime Geçebilirsiniz!
